Yazı Detayı
17 Haziran 2017 - Cumartesi 12:37
 
BEZM-İ ELEST (KAALUU BELAA) NEDİR?
Prof. Dr. Osman ESKİCİOĞLU
 
 

Farsçadaki “sohbet meclisi” anlamına gelen bezm sözcüğü ile Arapçadaki “ben değil miyim” anlamındaki çekimli bir fiil olan elestü’den oluşan bezm-i elest terkibi “Ben sizin Rabbiniz değil miyim” hitabının yapıldığı ve ruhların da “bela/ evet” diye cevap verdikleri meclis anlamında kullanılmaktadır.

 

Kuranda geçmişte Allah’ın Âdemoğullarından yani onların sırtlarından (veya sulplerinden) zürriyetini çıkardığı, kendilerini nefislerine şahit tuttuğu ve onlara “Ben sizin Rabbiniz değil miyim” diye hitap ettiği, onların da “bela/ evet” dedikleri anlatılmaktadır. (Araf 7/ 172)

 

Allah ile insanlar arasında meydana gelen bu sözleşmeye misak, kalu bela, rui elest, bezm-i ezel, ahid, bela ahdi gibi çeşitli isimler verilmiştir. Kuranda aynı konuyla ilgili açık veya dolaylı ifadeler çeşitli surelerde yer almaktadır. (Rum 30/ 30)

 

Bezm-i elestte yapılan sözleşmenin zamanı, yeri ve keyfiyeti konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür.

 

Bunları 2 grupta özetlemek mümkündür:

 

1- Allah’ın insanlardan aldığı söz insanın dünyaya gelişinden önce gerçekleşmiştir. Bütün insanların zürriyeti Adem’in sırtından zerreler halinde çıkartılmış-yaratılmış, ruh ve akıl verilerek kendilerine sahip olunmuş, onlar da sözlü olarak cevap vermişlerdir.

 

2- Naslarda (ayet ve hadislerde) sözü edilen sözleşme mecazi anlamda olup ruhlar aleminde değil, bedenlerin yaratılmasıyla gerçekleşmiştir. İnsanın varlığını ve birliğini kavrayabilecek bir nitelikte yaratılması sözlü olmayan, fıtri denilebilecek bir ahid ve misak niteliğindedir.

 

Bu 2 görüşten ilkini insan türüne ait genel bir sözleşme, ikincisine de her ferdin bizzat yaptığı sözleşme şeklinde değerlendirmek mümkündür.

 
Etiketler: BEZM-İ, ELEST, (KAALUU, BELAA), NEDİR?,
Yorumlar
Haber Yazılımı sanalbasin.com üyesidir